Koelkast en diepvries zuiniger gebruiken: bespaar tot €120 per jaar in 2026

Je koelkast en diepvries staan 24 uur per dag aan. Dat betekent dat ze een flinke impact hebben op je energierekening. Een moderne energiezuinige koelkast (label A of B) verbruikt gemiddeld 85 tot 170 kWh per jaar, maar met de verkeerde instellingen of plaatsing kan dat verbruik flink oplopen. Het goede nieuws: met een paar eenvoudige aanpassingen bespaar je al snel tientallen euro's per jaar.

Een kWh elektriciteit kost in België gemiddeld €0,27 all-in in 2026. Dat betekent dat elke kilowattuur die je bespaart, direct zichtbaar is op je factuur. In dit artikel lees je hoe je met de ideale temperatuur, de juiste plaatsing en slim onderhoud het verbruik van je koelkast en diepvries drastisch verlaagt.

De ideale temperatuur: elke graad telt

Voor je koelkast is de ideale temperatuur 4 tot 6 °C. Het is belangrijk om dat even te controleren, want elke graad lager kost je 5% extra verbruik, zo waarschuwt Fluvius. Voor je diepvries is de ideale temperatuur -18 °C.

Die 5% extra verbruik per graad is geen loze belofte. Stel dat je koelkast 150 kWh per jaar verbruikt bij 5°C. Als je hem instelt op 3°C (twee graden kouder), dan verbruikt hij 10% meer: 165 kWh. Bij een stroomprijs van €0,27 per kWh is dat een verschil van €4,05 per jaar – alleen voor die twee graden. Bij een oudere, minder zuinige koelkast die 250 kWh verbruikt, loopt dat verschil op tot €6,75 per jaar.

Elke graad lager kost je 5% extra verbruik. Voor de koelkast is de ideale temperatuur 4 tot 6°C. Controleer de temperatuur met een gewone koelkastthermometer – die kost een paar euro en betaalt zichzelf al snel terug. Veel mensen denken dat hun koelkast op 4°C staat, maar in werkelijkheid staat hij op 2 of 3°C. Dat kost geld én is niet nodig voor voedselveiligheid.

Plaatsing: locatie is alles

Waar je koelkast en diepvries staan, maakt een verrassend groot verschil. Plaats je koelkast en diepvriezer zeker niet naast je oven, vaatwasser, radiator of in de zon. Een graad meer zorgt al snel voor 3% meer energieverbruik.

Bovendien zet je ze best op 10 centimeter van de muur, zodat ze goed kunnen ventileren en de warmte vlot wegraakt. Die afstand is cruciaal: koelkasten en diepvriezers geven hun warmte af via de achterkant. Als die warmte niet weg kan, moet de motor harder werken om de binnenkant koel te houden.

Voor een diepvries geldt zelfs: Je bespaart 40 euro per jaar als je de diepvriezer plaatst in een omgeving van 15°C in plaats van 20°C. Een koele berging, garage of kelder is dus ideaal – mits vorstvrij. Let op: inbouwkoelkasten hebben verluchtingsroosters nodig. Zorg dan voor een verluchtingsrooster boven- en onderaan, anders loopt de temperatuur in de kast te hoog op.

Onderhoud: ijslaag en rubbers kosten geld

Regelmatig onderhoud is essentieel voor een zuinige koelkast en diepvries. Ontdooi de diepvriezer of het vriesgedeelte van je koelkast regelmatig. Een ijslaag vermindert het vriesvermogen waardoor het energieverbruik stijgt. Vanaf 2 mm ijslaag stijgt het verbruik al met 10%.

Concreet betekent dit: als je diepvries 200 kWh per jaar verbruikt en je laat een dikke ijslaag ontstaan, verbruikt hij 220 kWh. Bij €0,27 per kWh betaal je €5,40 extra per jaar – puur omdat je hem niet ontdooit. Koop je een nieuwe diepvriezer? Kies dan voor een 'no-frost-systeem'. Dat voorkomt ijsafzetting zodat ontdooien niet meer nodig is.

Verder onderhoud:

• Controleer de rubbers van de deur. Versleten rubbers laten warme lucht binnen, waardoor je koelkast meer moet koelen. Test met een blaadje papier: sluit de deur met het papier ertussen. Als je het er zonder weerstand uit kunt trekken, zijn de rubbers aan vervanging toe.
• Maak de condensor (het zwarte rooster aan de achterkant) af en toe schoon. Stof vermindert de warmteafgifte, waardoor je apparaat harder moet werken.
• Een volle koelkast is geen goed idee: doordat de lucht minder goed kan circuleren, stijgt je energieverbruik. Daarentegen: een volle diepvriezer verbruikt minder energie dan een lege. Vul lege plekken in de diepvries eventueel met dozen of piepschuim.
• Ingevroren restjes laat je best wel in de koelkast ontdooien: de kou van de restjes houdt de frigo koel.

Ook een kleine tip: Is je koelkast leeg (bijvoorbeeld als je op reis bent)? Maak hem dan altijd schoon en laat de deur een klein beetje openstaan. Uiteraard moet je de koelkast dan wel uitzetten.

Concreet rekenvoorbeeld: wat kun je besparen?

Stel: je hebt een koel-vriescombinatie die bij ideale omstandigheden 150 kWh per jaar verbruikt. Door een combinatie van verkeerde instellingen en plaatsing kan je verbruik flink oplopen. Laten we de impact berekenen bij een elektriciteitsprijs van €0,27 per kWh:

Situatie 1: Niet-optimaal

• Koelkast staat op 2°C in plaats van 5°C: +15% (22,5 kWh)
• Diepvries staat op -21°C in plaats van -18°C: +15% (7,5 kWh bij 50 kWh-verbruik vriezer)
• Staat tegen de muur zonder ventilatie: +8% (12 kWh)
• Dikke ijslaag in vriesvak: +10% (5 kWh)

Totaal jaarverbruik niet-optimaal: 197 kWh
Jaarkosten: 197 × €0,27 = €53,19

Situatie 2: Optimaal

• Koelkast op 5°C, diepvries op -18°C
• 10 cm van de muur, regelmatig ontdooid
• Koele locatie, geen zon of warmtebronnen

Totaal jaarverbruik optimaal: 150 kWh
Jaarkosten: 150 × €0,27 = €40,50

Besparing per jaar: €12,69

Bij een oudere, minder zuinige koel-vriescombinatie die 250 kWh verbruikt in ideale omstandigheden, kan hetzelfde percentage extra verbruik (31%) oplopen tot maar liefst 77,5 kWh extra, oftewel €20,93 per jaar. Over 10 jaar is dat ruim €200 – genoeg voor een flinke energiemeter of andere energiebesparende investeringen.

Heb je daarnaast nog een aparte diepvries die slecht onderhouden wordt en op een warme plek staat? Dan kan de totale besparing voor koeling en vriezen in je huishouden oplopen tot €50 à €120 per jaar.

Extra tips voor maximale besparing

Naast temperatuur, plaatsing en onderhoud zijn er nog meer manieren om je verbruik te verlagen:

• Zet de deur niet onnodig open. Elke keer dat je de deur opent, komt er warme lucht binnen. Weet wat je nodig hebt voordat je de deur opent.
• Laat warm eten eerst afkoelen. Warme pannen in de koelkast dwingen het apparaat harder te werken.
• Overweeg bij vervanging een energiezuinig model. Een nieuwe koelvriescombinatie met energielabel B gebruikt zo'n 130 kWh per jaar aan stroom, een model met label E gebruikt 250 kWh. Bijna 2 keer zoveel. Bij vervanging kan een energiezuinig model (label A of B) je €32 per jaar schelen ten opzichte van een ouder label E-model.
• Meet je verbruik. Wil je precies weten hoeveel stroom je koelkast verbruikt? Gebruik een energiemeter of P1-meter om je totale elektriciteitsverbruik in de gaten te houden. Met een slimme stekker kun je het verbruik van losse apparaten monitoren.
• Kies de juiste grootte. Bepaal het volume (aantal liter) van je nieuwe koelkast voordat je je keuze maakt. Dat doe je in functie van het aantal personen (reken 100 liter voor één persoon en 50 tot 60 liter per bijkomende persoon). Een te grote koelkast verbruikt onnodig veel.
• Diepvrieskist in plaats van -kast. Diepvrieskisten verbruiken 15% minder energie dan diepvrieskasten. Winst per jaar: 10 euro tegenover een kastmodel.

• Fluvius - Energie besparen op koelen en vriezen
• Fluvius - Besparen op je energiefactuur: zuinig omgaan met apparaten
• Fluvius - Energie besparen in de keuken
• CallMePower - Verbruik koelkast België 2026
• Selectra - Prijs elektriciteit België augustus 2026
• Kamp C - Energietips om te besparen op koelen en vriezen